Wat betekent sterven?
KRISHNAMURTI: LEVEN ZONDER GEWELD WORDEN: HEDEN - VERLEDEN - TOEKOMST
Een van de merkwaardige dingen in het
leven is dat we geconditioneerd zijn door het werkwoord 'worden', want hierin liggen zowel
heden, verleden als toekomst besloten.
De hele religieuze conditionering is
op dit werkwoord worden gebaseerd; hemel en hel, alle vormen van geloof, alle verlossers
en alle buitensporigheden hangen ermee samen.
Kan een mens zonder dat werkwoord
leven - wat betekent leven zonder verleden, zonder toekomst?
Het betekent niet 'in het heden
leven' - je weet niet wat het betekent in het heden te leven.
Om volledig in het heden te leven
moet je de aard en de structuur van het verleden kennen, en je bent het zelf.
Je moet jezelf zo volledig kennen dat
er geen verborgen hoeken meer over blijven; 'jezelf' is het verleden, en dat zelf bestaat
dank zij het werkwoord 'worden', bereiken en herinneren.
Probeer te ontdekken wat het
psychologisch, innerlijk, betekent zonder dit werkwoord te leven.
Wat betekent sterven?
Waarom zijn we daarvoor zo vreselijk
bang?
In heel Azië geloven mensen in
reïncarnatie; hierin schuilt veel hoop - ik weet niet waarom - en er wordt voortdurend
over gesproken en geschreven.
Als je kijkt naar wat incarneert, wat
is dat dan - het hele verleden, al je ellende, al je verwarring, alles wat je nu bent?
En je denkt dat dit ik (je gebruikt
hiervoor het woord ziel) iets permanents is.
Is er iets in het leven wat duurzaams
in je is en daarom houd je de dood op grote afstand, kijk je er nooit naar, omdat je
jezelf als iets heiligs beschouwt.
Je hebt dan 'tijd' - tijd tussen 'wat
is' en wat onvermijdelijk zal gebeuren.
Of je projecteert je leven in de toekomst en gaat door zoals je nu bent, hopend dat er zoiets zal zijn als wederopstanding, reïncarnatie of je sterft elke dag; sterf aan jezelf, je ellende, je smart; je schudt elke dag die last van je af, zodat je geest fris, jong en onschuldig blijft.
Krishnamurti stelt dat ons hele denken en religieuze conditionering draait om het idee van “worden” — een proces dat verleden, heden en toekomst omvat.
Dit “worden” creëert een psychologische tijdlijn: we streven naar iets, herinneren ons iets, en hopen op iets.
In het heden leven betekent niet simpelweg “nu zijn”, maar vereist diep inzicht in het verleden — want het zelf is het verleden.
Alleen door volledige zelfkennis, zonder verborgen hoeken, kun je werkelijk vrij zijn van het verleden.
Krishnamurti daagt het geloof in reïncarnatie uit: wat incarneert er eigenlijk? Slechts het verleden, verwarring en lijden?
Hij stelt dat we de dood op afstand houden omdat we onszelf als iets heiligs en blijvends beschouwen.
In plaats van te hopen op wederopstanding of reïncarnatie, pleit hij voor een dagelijkse innerlijke sterven: loslaten van pijn, verdriet en het ego.
Zo blijft de geest fris, jong en onschuldig — vrij van de last van het verleden.
